Spread the love

1 min read

คิดไม่ออก จำไม่ได้ในบางคำ สัญญาณเตือนภัยหรือโรคทางสมอง?

เคยไหมที่จู่ๆ สมองก็เหมือนเบลอ คิดอะไรไม่ออก จำคำศัพท์ง่ายๆ ไม่ได้ หรือพูดงงๆ ไปเอง อาการเหล่านี้อาจเกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่หากเกิดขึ้นบ่อยครั้ง อาจเป็นสัญญาณเตือนภัยถึงปัญหาสุขภาพที่ซ่อนอยู่

บทความนี้จะพาทุกคนไปรู้จักกับอาการ “คิดไม่ออก จำไม่ได้ในบางคำ” สาเหตุที่เป็นไปได้ และวิธีรับมือกับปัญหานี้

คิดออกไหม

สาเหตุของอาการ “คิดไม่ออก จำไม่ได้ในบางคำ”

อาการ “คิดไม่ออก จำไม่ได้ในบางคำ” อาจมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัย ดังนี้

1. ความเครียด: ความเครียดเรื้อรังส่งผลต่อระบบประสาท ส่งผลต่อการจดจำและความคิด

2. พักผ่อนไม่เพียงพอ: สมองต้องการการพักผ่อนอย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อวัน การนอนหลับไม่เพียงพอ ส่งผลต่อการทำงานของสมอง

3. ภาวะขาดสารอาหาร: สารอาหารบางชนิด เช่น วิตามินบี 12 กรดโฟลิก สังกะสี มีความสำคัญต่อการทำงานของสมอง

4. โรคทางสมอง: โรคทางสมองบางชนิด เช่น โรคอัลไซเมอร์ โรคพาร์กินสัน โรคหลอดเลือดสมอง ส่งผลต่อการทำงานของสมอง

5. ผลข้างเคียงของยา: ยาบางชนิด ส่งผลต่อการจดจำและความคิด

6. ภาวะฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง: ฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลง เช่น ในช่วงวัยหมดประจำเดือน ส่งผลต่อการทำงานของสมอง

7. ภาวะทางอารมณ์: ภาวะทางอารมณ์ เช่น ภาวะซึมเศร้า ส่งผลต่อการจดจำและความคิด

8. อายุที่มากขึ้น: สมองเสื่อมตามอายุ ส่งผลต่อการจดจำและความคิด

วิธีรับมือกับอาการ “คิดไม่ออก จำไม่ได้ในบางคำ”

1. จัดการความเครียด: หาวิธีผ่อนคลายความเครียด เช่น ออกกำลังกาย ฟังเพลง อ่านหนังสือ

2. พักผ่อนให้เพียงพอ: นอนหลับอย่างน้อย 7-8 ชั่วโมงต่อวัน

3. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์: ทานอาหารครบ 5 หมู่ เน้นผักและผลไม้

4. ตรวจสุขภาพเป็นประจำ: ตรวจหาโรคทางสมอง ภาวะขาดสารอาหาร หรือความผิดปกติอื่นๆ

5. ปรึกษาแพทย์: หากอาการรุนแรง หรือเกิดขึ้นบ่อยครั้ง ควรปรึกษาแพทย์

ความจำเสื่อม

อาการที่เห็นได้ชัดเจนของโรคทางสมอง

การลืมในสิ่งที่ไม่ควรลืม เป็นหนึ่งในอาการที่เห็นได้ชัดเจนของโรคทางสมอง ตัวอย่างของสิ่งที่ไม่ควรลืม เช่น

  • มีพี่น้องกี่คน
  • กำลังอยู่ที่ไหน
  • ชื่อตัวเอง
  • ชื่อคนใกล้ชิด
  • บ้านอยู่ที่ไหน
  • เบอร์โทรศัพท์
  • เหตุการณ์สำคัญในชีวิต

อาการอื่นๆ ที่อาจพบร่วมด้วย:

  • ความจำระยะสั้นเสื่อมลง เช่น ลืมนัด ลืมสิ่งที่เพิ่งพูดไป
  • มีปัญหาในการคิดและตัดสินใจ เช่น คิดเลขยากขึ้น วางแผนอะไรไม่ล
  • มีปัญหาในการใช้ภาษา เช่น หาคำพูดไม่เจอ พูดไม่เข้าใจ
  • มีปัญหาในการทำกิจวัตรประจำวัน เช่น อาบน้ำ แต่งตัว ทานอาหาร
  • มีการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์และพฤติกรรม เช่น หงุดหงิด ฉุนเฉียว ก้าวร้าว

โรคทางสมองที่มีอาการเหล่านี้ เช่น

  • โรคอัลไซเมอร์
  • โรคหลอดเลือดสมอง
  • โรคพาร์กินสัน
  • โรคสมองเสื่อมจากภาวะอื่นๆ

 

ผู้สูงอายุคิดออกไหม

โรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์ เป็นโรคทางสมองเสื่อมแบบเรื้อรัง ส่งผลต่อความจำ ความคิด การพูด การใช้ภาษา และพฤติกรรม ผู้ป่วยมักมีอาการดังต่อไปนี้

  • ความจำระยะสั้นเสื่อมลง เช่น ลืมนัด ลืมสิ่งที่เพิ่งพูดไป
  • มีปัญหาในการคิดและตัดสินใจ เช่น คิดเลขยากขึ้น วางแผนอะไรไม่ล
  • มีปัญหาในการใช้ภาษา เช่น หาคำพูดไม่เจอ พูดไม่เข้าใจ
  • มีปัญหาในการทำกิจวัตรประจำวัน เช่น อาบน้ำ แต่งตัว ทานอาหาร
  • มีการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์และพฤติกรรม เช่น หงุดหงิด ฉุนเฉียว ก้าวร้าว

สาเหตุของโรคอัลไซเมอร์ ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่เชื่อกันว่าเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น

  • พันธุกรรม
  • ความเสื่อมของเซลล์สมอง
  • การสะสมของโปรตีนผิดปกติในสมอง

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาโรคอัลไซเมอร์ให้หายขาด แต่มีวิธีการรักษาที่ช่วยชะลอความเสื่อมของสมอง บรรเทาอาการ และช่วยให้ผู้ป่วยใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ

โรคหลอดเลือดสมอง มีผลต่อความจำหรือไม่?

โรคหลอดเลือดสมอง สามารถ ส่งผลต่อความจำได้ ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและความรุนแรงของสมองที่ได้รับผลกระทบ

กลไก

  • การขาดเลือดไปเลี้ยงสมอง: เซลล์สมองอาจตาย ส่งผลต่อความสามารถในการจดจำ เรียนรู้ และคิด
  • ความเสียหายต่อเนื้อเยื่อสมอง: ส่งผลต่อการทำงานของสมอง

อาการ

  • ความจำระยะสั้นเสื่อมลง: ลืมนัด ลืมสิ่งที่เพิ่งพูดไป
  • ความจำระยะยาวเสื่อมลง: จำเหตุการณ์สำคัญในอดีตไม่ได้
  • มีปัญหาในการคิดและตัดสินใจ: คิดเลขยากขึ้น วางแผนอะไรไม่ล
  • มีปัญหาในการใช้ภาษา: หาคำพูดไม่เจอ พูดไม่เข้าใจ
  • มีปัญหาในการทำกิจวัตรประจำวัน: อาบน้ำ แต่งตัว ทานอาหาร
  • มีการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์และพฤติกรรม: หงุดหงิด ฉุนเฉียว ก้าวร้าว

 

โรคพาร์กินสัน

โรคพาร์กินสัน เป็นโรคระบบประสาทเรื้อรังที่มีผลต่อการเคลื่อนไหว เกิดจากการสูญเสียเซลล์ประสาทในสมองส่วน substantia nigra ซึ่งผลิตโดพามีน สารสื่อประสาทที่ช่วยควบคุมการเคลื่อนไหว

อาการของโรคพาร์กินสัน

  • การสั่น: มักเริ่มที่มือ ขา หรือแขน โดยปกติจะเกิดขึ้นเมื่อพัก
  • ความแข็งเกร็ง: กล้ามเนื้อตึง แข็ง ทำให้เคลื่อนไหวช้าลง
  • การเคลื่อนไหวช้าลง: (bradykinesia) การเคลื่อนไหวช้าลง ลำบาก
  • การทรงตัวไม่ดี: เพิ่มความเสี่ยงของการหกล้ม

อาการอื่นๆ ของโรคพาร์กินสัน

  • ภาวะซึมเศร้า
  • ความวิตกกังวล
  • ปัญหาการนอนหลับ
  • อาการท้องผูก
  • ความจำและปัญหาการคิด

สาเหตุของโรคพาร์กินสัน

ไม่ทราบสาเหตุของโรคพาร์กินสัน แต่เชื่อกันว่าเกิดจากปัจจัยหลายประการ รวมถึง:

  • พันธุกรรม: ประมาณ 10% ของผู้ป่วยโรคพาร์กินสันมีประวัติครอบครัวเป็นโรคนี้
  • สิ่งแวดล้อม: สารเคมีบางชนิด เช่น paraquat อาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคพาร์กินสัน
  • อายุ: โรคพาร์กินสันมักพบในผู้สูงอายุ

 

คนแก่คิดออกไหม

โรคสมองเสื่อมจากอายุ

โรคสมองเสื่อมจากอายุ (Age-related dementia) เป็นภาวะที่ความสามารถในการคิด ความจำ การใช้ภาษา ทักษะการแก้ปัญหา และความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันถดถอยลงอย่างมีนัยสำคัญ เกิดขึ้นตามธรรมชาติเมื่ออายุมากขึ้น

สาเหตุ

  • การเสื่อมของเซลล์สมอง: เซลล์สมองตายลงตามอายุ ส่งผลต่อการทำงานของสมอง
  • การสะสมของโปรตีนผิดปกติ: โปรตีนอะไมลอยด์และทอว์ (tau) สะสมในสมอง ส่งผลต่อการทำงานของเซลล์สมอง
  • โรคอื่นๆ: โรคอัลไซเมอร์ โรคหลอดเลือดสมอง โรคพาร์กินสัน

อาการ

  • ความจำระยะสั้นเสื่อมลง: ลืมนัด ลืมสิ่งที่เพิ่งพูดไป
  • มีปัญหาในการคิดและตัดสินใจ: คิดเลขยากขึ้น วางแผนอะไรไม่ล
  • มีปัญหาในการใช้ภาษา: หาคำพูดไม่เจอ พูดไม่เข้าใจ
  • มีปัญหาในการทำกิจวัตรประจำวัน: อาบน้ำ แต่งตัว ทานอาหาร
  • มีการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์และพฤติกรรม: หงุดหงิด ฉุนเฉียว ก้าวร้าว

 

โรคสมองเสื่อมจากอายุ โรคพาร์กินสัน โรคหลอดเลือดสมอง และโรคอัลไซเมอร์ ต่างกันอย่างไร?

โรคสมองเสื่อมจากอายุ เป็นภาวะที่ความสามารถในการคิด ความจำ การใช้ภาษา ทักษะการแก้ปัญหา และความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันถดถอยลงอย่างมีนัยสำคัญ เกิดขึ้นตามธรรมชาติเมื่ออายุมากขึ้น

โรคพาร์กินสัน เป็นโรคระบบประสาทเรื้อรังที่มีผลต่อการเคลื่อนไหว เกิดจากการสูญเสียเซลล์ประสาทในสมองส่วน substantia nigra ซึ่งผลิตโดพามีน สารสื่อประสาทที่ช่วยควบคุมการเคลื่อนไหว

โรคหลอดเลือดสมอง เกิดจากการที่หลอดเลือดสมองตีบหรือแตก ส่งผลต่อการไหลเวียนของเลือดไปเลี้ยงสมอง ทำให้เนื้อเยื่อสมองตาย

โรคอัลไซเมอร์ เป็นโรคสมองเสื่อมชนิดหนึ่งที่พบได้บ่อยที่สุด เกิดจากการสะสมของโปรตีนอะไมลอยด์และทอว์ (tau) ในสมอง ส่งผลต่อการทำงานของเซลล์สมอง

สถิติเกี่ยวกับโรคสมองเสื่อมจากอายุ โรคพาร์กินสัน โรคหลอดเลือดสมอง และโรคอัลไซเมอร์ในประเทศไทย

1.โรคสมองเสื่อมจากอายุ

  • ปี 2564: มีผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมประมาณ 1.2 ล้านคน คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 2 ล้านคนในปี 2573
  • เพศ: ผู้หญิงเป็นโรคสมองเสื่อมมากกว่าผู้ชาย
  • อายุ: พบมากในผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป

2. โรคพาร์กินสัน

  • ปี 2564: มีผู้ป่วยโรคพาร์กินสันประมาณ 60,000 คน คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 120,000 คนในปี 2573
  • เพศ: ผู้ชายเป็นโรคพาร์กินสันมากกว่าผู้หญิง
  • อายุ: พบมากในผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป

3. โรคหลอดเลือดสมอง

  • ปี 2564: มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองประมาณ 400,000 คน คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 500,000 คนในปี 2573
  • เพศ: ผู้ชายเป็นโรคหลอดเลือดสมองมากกว่าผู้หญิง
  • อายุ: พบมากในผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป

4. โรคอัลไซเมอร์

  • ปี 2564: มีผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์ประมาณ 500,000 คน คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 1 ล้านคนในปี 2573
  • เพศ: ผู้หญิงเป็นโรคอัลไซเมอร์มากกว่าผู้ชาย
  • อายุ: พบมากในผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไป

 

เด็กสามารถเป็นโรคพาร์กินสันและโรคอัลไซเมอร์ได้ แต่พบได้น้อยมาก

โรคพาร์กินสันในเด็ก

  • พบได้น้อยมาก ประมาณ 1-4 คนต่อประชากร 1 ล้านคน
  • มักเกิดในเด็กอายุ 10-19 ปี
  • สาเหตุไม่ทราบแน่ชัด อาจเกิดจากพันธุกรรม สิ่งแวดล้อม หรือการติดเชื้อ
  • อาการคล้ายกับผู้ใหญ่ เช่น สั่น เคลื่อนไหวช้าลง แข็งเกร็ง
  • การรักษา: ยา กายภาพบำบัด กิจกรรมบำบัด

โรคอัลไซเมอร์ในเด็ก

  • พบได้น้อยมาก ประมาณ 1-5 คนต่อประชากร 10 ล้านคน
  • มักเกิดในเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี
  • สาเหตุ: พันธุกรรม การเปลี่ยนแปลงของยีน
  • อาการ: ความจำเสื่อมลง พูดลำบาก บุคลิกเปลี่ยน พฤติกรรมเปลี่ยน
  • การรักษา: ยา กายภาพบำบัด กิจกรรมบำบัด

 

โรคทางสมองแบบตั้งเวลา ความผิดปกติทางระบบประสาทที่ควบคุมพฤติกรรม

โรคทางสมองแบบตั้งเวลาหรือที่เรียกว่ากลุ่มอาการทางประสาทและพฤติกรรม (NCDs) เป็นกลุ่มอาการทางจิตที่ส่งผลต่อความคิด อารมณ์ และพฤติกรรม โรคเหล่านี้มักมีลักษณะเป็นอาการที่เกิดขึ้นซ้ำๆ หรือความคิดที่ไม่ต้องการ ซึ่งอาจทำให้ทุกข์ทรมานและทำให้ทำงานในชีวิตประจำวันได้ยาก

  • Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) : โรคย้ำคิดย้ำทำ มีความคิดวนเวียน (obsession) และพฤติกรรมซ้ำๆ (compulsion)
  • Tourette Syndrome (TS) : โรคติก มีอาการทางระบบประสาท 2 ชนิด คือ involuntary tics (การเคลื่อนไหวหรือเสียงที่เกิดขึ้นโดยไม่ตั้งใจ) และ vocal tics (การเปล่งเสียง)
  • Body Dysmorphic Disorder (BDD) : โรคกังวลเกี่ยวกับรูปลักษณ์ preoccupied with perceived flaws in their physical appearance
  • Hoarding Disorder (HD) : โรคสะสมของ เก็บของไว้มากเกินจำเป็น แม้จะรู้ว่าไม่มีประโยชน์
  • Intermittent Explosive Disorder (IED) : โรคควบคุมอารมณ์ explosions of anger
  • Kleptomania : โรคขโมยของ
  • Pyromania : โรคชอบจุดไฟ
  • Trichotillomania : โรคดึงผม
  • Skin Picking Disorder (SPD) : โรคแกะเกาผิว

 

การคิดไม่ออก จำไม่ได้ในบางคำ อาจเกิดขึ้นได้ตามธรรมชาติ แต่หากมีอาการบ่อย รุนแรง หรือส่งผลต่อการใช้ชีวิต ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุ และรักษาอย่างเหมาะสม

แหล่งที่มาของข้อมูล

  • กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
  • สมาคมอัลไซเมอร์แห่งประเทศไทย
  • สมาคมโรคพาร์กินสันแห่งประเทศไทย
  • สมาคมโรคหลอดเลือดสมองแห่งประเทศไทย

หมายเหตุ: ตัวเลขเหล่านี้เป็นเพียงการประมาณเท่านั้น จำนวนผู้ป่วยที่แท้จริงอาจมากกว่านี้


Spread the love
ต้องการบทความคุณภาพเพื่อสร้างความสำเร็จต่อยอดธุรกิจ พร้อมดูแลครบวงจร
ติดต่อทีมงานมาได้เลยทุกช่องทาง!